Logistic là khái niệm bao trùm gồm nhiều phương thức vận tải, nhiều dịch vụ, các nghành nghề phục vụ hỗ trợ…. Frit Huế là đơn vị SXKD, không có chuyên môn trong lĩnh vực logistic, vì vậy chúng tôi xin đề cập đến một phạm vi hẹp liên quan đến quá trình vận tải nội địa (vận tải chiếm trên 60% chi phí logistics) trong thực tiễn xảy ra hàng ngày tại đơn vị.

1. Thực tiễn tại Công ty CP Frit Huế

Chúng tôi giao dịch đồng thời với nhiều đơn vị làm dịch vụ vận tải hàng hoá nhưng giữa các bên chỉ có thông tin lượng hàng hoá vận chuyển, giao nhận trong ngày, không có thông tin như dự kiến thời gian đến giao hàng, khả năng bốc xếp hàng hóa, loại hàng hóa nào cần ưu tiên vận chuyển và xếp dỡ trước,…

Có những thời điểm, xe đến giao nhận hàng quá nhiều, thiếu chỗ đậu, lái xe phải chờ đợi quá lâu nhưng cũng có lúc công nhân và hệ thống bốc xếp phải chờ hàng.

Do không phối hợp nắm bắt thông tin giũa các bên liên quan nên các lái xe, đơn vị vận chuyển không thể dự đoán thời gian chờ giao nhận hàng hóa. Rất khó để có quyết định có thể quay vòng xe như thế nào là hợp lý.

Tuy đã cố gắng lên kế hoạch giao nhận hàng để tận dụng xe vận chuyển được 2 chiều nhằm giảm chi phí nhưng tỷ lệ chưa cao. Đa số các công ty Logistics của Việt nam có quy mô nhỏ, khả năng cạnh tranh thấp, chỉ có một số công ty đầu tư container riêng cho mình, số lượng containers của các hãng này cũng hạn chế, khối lượng hàng khai thác các tuyến cũng khác nhau dẫn đến giá cước các chiều cũng khác nhau.… vì vậy Doanh nghiệp sử dụng dịch vụ vận tải nhiều khi vận chuyển hàng đi và về phải sử dụng nhiều hãng logistics do giá chiều đi và chiều về hàng của các hãng này cũng thường khác nhau,… các yếu tố này góp phần cản trở việc vận tải hàng hóa 2 chiều.

Thời tiết miền trung quá nóng về mùa hè, lái xe không có chỗ nghỉ, trong thời gian chờ đợi phải nổ máy xe để chạy điều hoà, gây ô nhiễm không khí, tiếng ồn và cũng làm tăng chi phí nhiên liệu.

2. Mục đích của giải pháp:

2.1. Tìm các giải pháp phù hợp với tình hình hiện tại để tăng số chuyến vận chuyển trong ngày của phương tiện vận chuyển, như vậy sẽ giảm chi phí khấu hao thiết bị vận chuyển, giảm chi phí vận chuyển, tăng năng suất của lái xe, góp phần tăng thu nhập cho người lao động.

2.2. Tăng khối lượng vận chuyển hàng 2 chiều, đặc biệt là hàng vận chuyển nội địa bằng cách hỗ trợ vốn, lãi vay để phát triển các Công ty chuyên cho thuê container.

3. Đề xuất giải pháp

Để giảm chi phí khấu hao của phương tiện vận tải trong giá thành, tăng năng suất cho người lao động (lái xe) theo mục đích (2.1) ở trên cần thực hiện:

3.1. Điều kiện cần để thực hiện giải pháp này là: cần phải tính toán cự ly từ cảng biển về các trung tâm giao nhận hàng (Thông thường các tỉnh, thành phố có các khu công nghiệp tập trung) để đầu tư các trạm trung gian tập kết và luân chuyển hàng hóa, với cự ly này thì số chuyến vận chuyển trong ngày sẽ tối ưu nhất (nhiều nhất).

Thực tế đã có những doanh nghiệp logistics đã đầu tư các trạm trung chuyển, tuy nhiên quy mô không đủ lớn, vị trí đầu tư chưa phù hợp, chi phí thuê đất, đầu tư cao, quy mô nhỏ không góp phần giảm đáng kể chi phí vận tải.

Khi các địa phương quy hoạch các vị trí làm trạm trung chuyển (vị trí này cần phải tính toán đến cự ly tối ưu như đã đề cập ở trên) hoặc các Doanh nghiệp tìm được các vị trí thích hợp, đề nghị các Tỉnh, Thành phố tạo điều kiện giải phóng mặt bằng, cho thuê đất với giá hợp lý. Tốt hơn hết, đối với các trạm trung chuyển tại các trung tâm luân chuyển hàng hóa sẽ vận động các Doanh nghiệp có lượng hàng hóa vận chuyển nhiều góp vốn đầu tư hạ tầng và kinh doanh phi lợi nhuận. Phần thiết bị xếp dỡ do các đơn vị logistics đầu tư và vận hành trên cơ sở đấu giá dịch vụ thấp nhất. Tương tự, hạ tầng các trạm trung chuyển gần các cảng biển do các đơn vị logistics cùng góp vốn và kinh doanh trên cơ sở mức lợi nhuận hợp lý. Phần thiết bị thì cần ưu tiên cho các đơn vị logistics có giá dịch vụ thấp nhất.

Điều kiện đủ để giải pháp thành công là: cần xây dựng hệ thống thông tin chia sẻ giữa Doanh nghiệp sử dụng dịch vụ logistic (Gọi tắt là DN), các Doanh nghiệp Logistic (Gọi tắt là DN logistics), Các cảng biển (Gọi tắt là Cảng). Dựa trên phần mềm này các DN logistics có thể điều hành các phương tiện vận chuyển trực tiếp từ cảng đến DN (và ngược lại) hay từ Cảng đến các trạm trung chuyển và ngược lại, tối ưu thời gian lái xe phải đợi tại các DN hay tại Cảng. Đây là một việc khó thực hiện cần có sự thống nhất giữa các DN, DN logistics, Cảng. Trước mắt có thể xây dựng một App chung cho DN và Cảng, trong mục đích chính là DN, Cảng đưa ra khả năng xếp dỡ của mình từng thời điểm để DN logistics “Đăng ký” xe đến giao nhận hàng phù hợp, từ đó họ có thể điều xe chạy từ nơi nhận đến nơi giao hay đi từ trạm trung chuyển.

3.2. Cần có các hãng cho thuê container nội địa: Trong nước, Tập đoàn Hòa Phát đã đầu tư nhà máy sản xuất container, đây là một thuận lợi cho Việt nam. Việc có một vài Công ty tại Việt nam cho thuê container sẽ giúp cho các Công ty logistics tận dụng container để vận chuyển hàng 2 chiều thuận lợi. Các Công ty logistics nhỏ (Không có container riêng) có thể tham gia vận chuyển làm tăng tính cạnh tranh trong ngành giúp giảm chi phí logistics, tạo điều kiện để họ có cơ hội lớn mạnh hơn. Yêu cầu chất lượng container vận chuyển không cao như xuất khẩu (chỉ là dự đoán, chưa được kiểm chứng), nên các hãng logistics có vận tải quốc tế ưu tiên container chất lượng cao hoạt động đường dài, khi sử dụng lâu có thể chuyển nhượng lại để sử dụng nội địa, có thể dễ dàng sửa chữa với chi phí thấp tại VN, góp phần giảm chi phí để tăng khả năng cạnh tranh trên các tuyến quốc tế.

Thực tế hiện nay rào cản lớn nhất là vốn đầu tư ban đầu cho sản xuất, sửa chữa và mua container, đặc biệt với doanh nghiệp vừa và nhỏ. Do đó, sự hỗ trợ vốn, lãi vay ưu đãi từ Nhà nước theo mục đích (2.2) là cần thiết để tháo gỡ khó khăn này.

3.3. Hỗ trợ tài chính từ Nhà nước sẽ khuyến khích các công ty mạnh dạn đầu tư vào lĩnh vực container cho thuê. Khi có Công ty cho thuê container, để hạ giá thành có thể các Công ty đã đầu tư hệ thống container cho chính mình cũng có thể mở rộng thêm lĩnh vực cho thuê container, tạo nên môi trường cạnh tranh lành mạnh, có giá thuê cạnh tranh nhờ phát huy tối đa công suất sử dụng container so với trước.

Trên đây là một số ý kiến đề xuất với góc nhìn từ phía Doanh nghiệp sử dụng dịch vụ vận tải, chúng tôi chưa có nhiều hiểu biết trong lĩnh vực logistics, hạn chế về tầm nhìn, vì vậy đề xuất đưa ra có thể còn nhiều thiếu sót. Hy vọng có thể đóng góp 1 phần nào đó để các cơ quan ban ngành tiếp tục hoàn thiện giải pháp nhằm giảm bớt chi phí cho các Doanh nghiệp trên địa bàn.